19. Południk


Polska, rok 2003
W czerwcowym referendum 73% polaków opowiada się przeciwko wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej.


Co by było, gdyby ten punkt w naszej historii wyglądał właśnie tak? Gdyby proporcje się odwróciły, niczym spadająca ze stołu kanapka z masłem? (Teraz, dla wzmocnienia efektu, wyobraź sobie kromkę chleba leżącą na stole. Zbliżenie na detal. Jest posmarowana masłem. Obok niej leży nóż. Ręka zza kadru sięga po nóż. Wszystko odbywa się w zwolnionym tempie. Nóż zahacza o chleb, kanapka zsuwa się z blatu i spada. Odwraca się w locie i uderza o podłogę. W ostrym świetle widać jak unosi się kilka drobinek kurzu, a masło pryska w oko kamery. Kanapka odbija się jeszcze dwa razy, a potem leży przyklejona masłem do podłogi.)

Więc jak wyglądałby nasz kraj, gdybyśmy wtedy podjęli zupełnie inną decyzję? Takie właśnie pytanie stawia przed widzem Juliusz Machulski, już w pierwszych sekundach spektaklu Teatru Telewizji „19. Południk”. Cały spektakl jest próbą odpowiedzi na to pytanie, odgadnięciem co kryje się pod kartami, które nigdy nie zostały i nie zostaną odkryte.
Kolejne wydarzenia i nowe twarze w polityce sprawiają, że sytuacja w naszym kraju zmienia się diametralnie. Polska chyli się ku upadkowi. Widzowie w tym spektaklu mogą pozostać jedynie biernymi obserwatorami – widzą jak na dłoni co się dzieje, do czego to wszystko zmierza i jaki będzie finał. Patrzą i czują jak bardzo Polska jest niestabilna, jak się się przewraca, jak tonie. Ale nie mogą nic zrobić. Nawet jeśli zaczną krzyczeć na całe gardło, to politycy i tak ich nie usłyszą. Są zbyt zajęci dobrą zabawą. Jedyna nadzieja w opozycji, która po cichu rośnie w siłę. Ale, czy da radę uratować Polskę? Czy rzeczywiście podejmie się tego trudnego zadania?

Mimo, iż formuła teatru telewizji narzuca filmowcom spore ograniczenia, to jednak Machulski próbuje wycisnąć z tego formatu możliwie jak najwięcej. I trzeba przyznać, że wychodzi mu to na prawdę świetnie. Za pomocą kilku prostych zabiegów potrafi silnie oddziaływać na odczucia widza, podkreślać nastrój, uwydatniać kontrasty. Stworzył sztukę ponadczasową, która z całą pewnością nie pozostaje bez echa.
Oglądając spektakl odkrywamy, że na jaw wychodzi jeszcze jedna, bolesna prawda. Okazuje się, że bez względu na to, jaki głos oddaliby Polacy, to i tak wszystko potoczyłoby się dokładnie tak samo. Owszem, inne twarze, inne nazwiska, sytuacje na pozór inne, ale jednak podobieństwo wciąż jest uderzające. Tak, jakbyśmy w krzywym zwierciadle oglądali dokładnie to, co na co dzień widzimy w telewizji, internecie, czy słyszymy w radiu albo czytamy w prasie.
Czyli jednak te karty, które zostały w puli, tak na prawdę wcale nie różnią się od tych, które trzymamy w ręku?

Bez względu na to, jakie masz poglądy polityczne i czy ten temat w ogóle Cie interesuje, bez względu na to, czy lubisz Teatr Telewizji, czy uważasz go za jakiś dziwny relikt przeszłości sprzed ponad pół wieku,  to pooglądaj „19. Południk”. Na prawdę warto. Podejrzewam, że każdy będzie ten spektakl odbierał nieco inaczej – w tych samych postaciach dostrzegać będziemy odbicia innych ludzi i podczas tych samych scen przychodzić nam będą na myśl zupełnie różne sytuacje ze świata realnego.

Aha, zapomniałam dodać, że premiera „19. Południka” odbyła się 1 grudnia 2003 roku. Roku, w którym trwa druga kadencja Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, Premierem Polski jest Leszek Miller, komisja śledcza bada Aferę Rywina, a w referendum europejskim Polacy opowiadają się za wstąpieniem do UE. Spektakl należy do gatunku political fiction. Jednak gdy ogląda się dzisiaj, to ma się wrażenie, że fikcja właśnie staje się rzeczywistością.

Reklamy

2 Comments

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s